Castratie/Sterilisatie

Wat de beste manier is om een fretje onvruchtbaar te maken: een implantaat of een chirugische ingreep? Deze vraag komt regelmatig langs bij ons als frettendierenartsen.

Het is zelfs zo dat mensen soms al een besluit heben genomen aan de hand van wat ze gelezen hebben over dit onderwerp op internet en de diverse frettenforums.

Misschien goed om alles nog eens op een rijtje te zetten en te onderbouwen met de juiste informatie. Het standpunt hierin van mij en de medewerkers van Frettig Gestoord is hierin echter niet veranderd.

De moertjes zijn in winterrust van oktober tot februari. Zij worden pas voor het eerst loops in het voorjaar volgend op hun geboortejaar. Soms echter worden fretjes al loops in de nazomer als ze al vroeg in het voorjaar geboren zijn en al ouder zijn dan 6 maanden.

De sexuele ontwikkeling van het rammetje is veel minder afhankelijk van het seizoen. Zij kunnen al vanaf 4 maanden, of het nu zomer of winter is, al mannelijke kuren krijgen: slepen met hokgenoten, onzindelijk gedrag, bijterig worden, gaan ruiken. Aan het gedrag kun je het vaak eerder merken dan aan de geur, soms zijn de balletjes zelfs nog klein.

Als ze duidelijk naar bunzing gaan ruiken zijn ze al volop in sexuele ontwikkeling. Bij de moertjes gaat de sterkere geur al gauw gepaard met een gezwollen vulva (richting koffieboon). Ik heb zelf het idee dat ik het nog eerder kan ruiken dan zien aan de vulva!

Samengevat betekent het dus dat een rammetje gecastreerd kan worden vanaf ongeveer 4 maanden en een moertje in het vroege voorjaar (febr) of evt. vanaf 6 maanden

Bij zowel mannetjes als vrouwtje is er sprake van een castratie en geen sterilisatie: testikels en eierstokken worden in zijn geheel verwijderd (bij sterilisatie. worden ei- of zaadleiders alleen onderbonden, wat wel onvruchtbaarheid geeft maar dan ben je nog niet van de hormonen af…)

Ook loopse fretjes kunnen gesteriliseerd worden, dat maak voor mij chirurgisch niet uit. Bedenk dat een fretje dat langer dan 3 weken loops is al last krijgt van een beenmergdepressie die uiteindelijk levensbedreigend kan worden!

Dan wil ik nu ingaan op het hete hangijzer in frettenland (veel besproken op frettenforums): een fretje castreren (zowel mannelijk als vrouwelijk) dmv. een implantaat of chirurgisch met een operatie?

Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar de behandeling met een implantaat om een fretje onvruchtbaar te maken. Er zijn 2 soorten implantaten: van 4.7 mg en 9.4 mg. (suprelorin) De vraagstelling toentertijd was hoeveel groter de kans was op ontwikkeling van bijniertumoren bij een chirurgisch gecastreerde fret tov een behandeling met een suprelorinimplantaat. Uit onderzoek bleek dat er ongeveer een 0.55% meer kans was op bijniertumoren bij de chirurgische methode tov de hormonale methode.

Er was door dit onderzoek opschudding ontstaan in frettenland over wat nu het beste was voor je fretje. Er ontstonden eigenlijk 2 kampen: voorstanders van een implantaat tegenover voorstanders van een definitieve castratie dmv een operatie.

Daarom wil ik alle argumenten nog eens op een rijtje zetten en afsluiten met mijn mening hierover (en ook die van Frettig Gestoord):

Voordelen van een implantaat:

1. het voorkomen van bijniertumoren. Een tumor klinkt heftig, maar het gaat eigenlijk om hyperplasie van de cellen die geslachtshormonen maken in de bijnieren en daarmee het fretje in de problemen brengen. Soms ontstaan ook werkelijk tumoren, maar dat zie ik echt zelden!
2. makkelijk toe te dienen door elke dierenarts, zeker als er geen ervaring is met de sterilisatie van een vrouwelijk fretje. Kost weinig tijd, kan zo op het spreekuur gedaan worden. (helaas gaat dat ook wel eens mis…dan krijgen wij fretjes die een implantaat hebben gehad maar gewoon loops worden…)

Nadelen van een implantaat:

1. Kostbare behandeling: het implantaat werkt 1 a 2 jaar 4.7 mg) of 2 a 3 jaar (9.4 mg). De meeste dierenartsen hebben alleen de 4.7 mg in huis. Als een fret 7 a 8 jaar wordt heb je er 4 of 5 nodig a 160 euro (implantaat plus consult) => kosten 600 a 800 euro! Een chirurgische castratie van een vrouwtje kost bij Dierenkliniek Leidsche Rijn 200- en een mannetje 90,-. Financieel maakt het nogal wat uit!
2. Gevaar voor hormonal wisselingen. Dit is voor mij de belangrijkste reden om een implantaat af te raden. Het is nl. niet voorspelbaar wanneer een implantaat is uitgewerkt, omdat dat per fretje verschilt, De praktijk leert dat mensen pas komen als het fretje weer onder invloed komt van de geslachtshormonen met alles wat daarbij hoort, stress in de groep, bijten, onrust, sleepgedrag, schijnzwangerschap, etc. Vooral de stress is niet te onderschatten; ik denk persoonlijk dat het bv het ontstaan van maagzweren in de hand kan werken, een verborgen ziekte die de gezondheid van fretjes in ernstig gevaar kunnen brengen.

Het onvoorspelbare van de werkingsduur van het implantaat samen met het niet op tijd onderkennen van de symptomen van een uitgewerkt implantaat (en de hoge kosten die iemand er misschien van weerhoudt om het implantaat op tijd te vervangen) tov een defintieve castratie dmv. chirurgie heeft mij en Frettig Gestoord doen besluiten te kiezen voor een operatie. Daarbij speelt natuurlijk ook dat je vanuit de opvang geen fretjes kunt herplaatsen met een implantaat en de mededeling dat iemand in de toekomst nog 6 a 800 euro kwijt zal zijn aan het onvruchtbaar houden van het fretje.

Een castratie van een mannetje is in 5 minuten gepiept en en een sterillisatie van een vrowtje in ongeveer 20 minuten, met de zekerheid dat het goed gebeurt (bij Dierenkliniek Leidsche Rijn) en het een oplossing is met garantie voor een onbekommerd frettenleventje!